ಬೆಳಗಾವಿ/ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ: ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ದೇಶದ ಇತರೆ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಮಾದರಿಯಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ‘ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ’ ಎನ್ನುವ ಶಾಪ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ದಶಕಗಳಿಂದ ಪೀಡಿಸುತ್ತಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಪಥದಲ್ಲಿ ವೇಗವಾಗಿ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ, ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಆರೋಗ್ಯದಂತಹ ಕನಿಷ್ಠ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗಾಗಿ ಮಲತಾಯಿ ಧೋರಣೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಈ ಅಸಮಾನತೆಯನ್ನು ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು 2002ರಲ್ಲಿ ಸಲ್ಲಿಕೆಯಾದ ಡಾ. ಡಿ.ಎಂ. ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿಯು ಇಂದಿಗೂ ಈ ಭಾಗದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿದೆ.
ಹಿಂದುಳಿದಿರುವಿಕೆಯ ಕಹಿ ವಾಸ್ತವ
ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ಸಮಿತಿಯ ವರದಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು 114 ತಾಲೂಕುಗಳನ್ನು ‘ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲೂಕುಗಳು’ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಅತೀ ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಂಖ್ಯೆಯ ತಾಲೂಕುಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿಷಾದನೀಯ. ಒಟ್ಟು 39 ‘ಅತಿ ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದುಳಿದ’ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ 26 ತಾಲೂಕುಗಳು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕದವು. ಹಾಗೆಯೇ 40 ‘ಹೆಚ್ಚು ಹಿಂದುಳಿದ’ ತಾಲೂಕುಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲೂ ಈ ಭಾಗದ ಜಿಲ್ಲೆಗಳೇ ಸಿಂಹಪಾಲು ಪಡೆದಿವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ (ಹೈದರಾಬಾದ್ ಕರ್ನಾಟಕ) ಭಾಗದ ಕಲಬುರಗಿ, ಯಾದಗಿರಿ, ರಾಯಚೂರು ಮತ್ತು ಬೀದರ್ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಬಹುತೇಕ ಎಲ್ಲಾ ತಾಲೂಕುಗಳು ಇಂದಿಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸೂಚ್ಯಂಕದಲ್ಲಿ ಕೆಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿವೆ.
ಹಿನ್ನಡೆಗೆ ಐತಿಹಾಸಿಕ ಮತ್ತು ಭೌಗೋಳಿಕ ಕಾರಣಗಳು
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವು ಹಿಂದುಳಿಯಲು ಪ್ರಮುಖವಾಗಿ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಪೂರ್ವದ ನಿಜಾಮರ ಆಳ್ವಿಕೆ ಮತ್ತು ಬಾಂಬೆ ಪ್ರೆಸಿಡೆನ್ಸಿಯ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ. ಅಂದಿನಿಂದಲೇ ಈ ಭಾಗದ ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹೂಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿತ್ತು. ರಾಜ್ಯದ ಜೀವನದಿಗಳಾದ ಕೃಷ್ಣಾ ಮತ್ತು ಮಲಪ್ರಭಾ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಹರಿಯುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಕಾಲುವೆಗಳ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನೀರು ಹಂಚಿಕೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬದಿಂದಾಗಿ ಕೃಷಿ ಇಂದಿಗೂ ಮಳೆಯನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ಮಾದರಿಯ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಪ್ರೋತ್ಸಾಹ ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ ಅಥವಾ ಬೆಳಗಾವಿ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಿಗದಿರುವುದು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯ ಕೊರತೆಯಿಂದಾಗಿ ಈ ಭಾಗವು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಹಿಂದೆ ಬಿದ್ದಿದೆ. ದಕ್ಷಿಣಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಸಾಕ್ಷರತೆ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗದ ಪ್ರಮಾಣ ಇಂದಿಗೂ ಈ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಕಳವಳಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.
ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿಯ ಆಶಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿ
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಅಸಮತೋಲನ ಹೋಗಲಾಡಿಸಲು 2000ರಲ್ಲಿ ರಚನೆಯಾದ ಸಮಿತಿಯು 2002ರಲ್ಲಿ ಸಮಗ್ರ ವರದಿ ನೀಡಿತ್ತು. ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲೂಕುಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ 8 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ 16,000 ಕೋಟಿ ರೂ.ಗಳ ‘ವಿಶೇಷ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ’ (SDP) ಶಿಫಾರಸು ಮಾಡಿತ್ತು. ಇದರ ಫಲವಾಗಿ ಬೆಳಗಾವಿಯಲ್ಲಿ ‘ಸುವರ್ಣ ಸೌಧ’ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿ ಅಧಿಕಾರ ವಿಕೇಂದ್ರಿಕರಣಕ್ಕೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಯಿತು. ಅಲ್ಲದೆ, ನಿರೀಕ್ಷಿತ ಪ್ರಗತಿ ಕಾಣದ ಕಾರಣ ಕಲ್ಯಾಣ ಕರ್ನಾಟಕ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಸಂವಿಧಾನದ ಆರ್ಟಿಕಲ್ 371(J) ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಸ್ಥಾನಮಾನ ನೀಡಿ ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲಾತಿ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸರ್ಕಾರ ಘೋಷಿಸಿರುವ 3,450 ಕೋಟಿ ರೂ. ಅನುದಾನವು ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಪ್ರಯತ್ನವಾಗಿದೆ.
ಮುಂದಿನ ದಾರಿ: ಸಮಗ್ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಬೇಕಿದೆ ಐದು ಸೂತ್ರಗಳು
ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವು ನಿಜವಾದ ಅರ್ಥದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹೊಂದಲು ಕೇವಲ ಅನುದಾನದ ಘೋಷಣೆಗಳಷ್ಟೇ ಸಾಲದು, ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕ್ರಮಗಳು ಯುದ್ಧೋಪಾದಿಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿಯಾಗಬೇಕಿದೆ:
- ನೀರಾವರಿ ಕ್ರಾಂತಿ: ಕೃಷ್ಣಾ ಮೇಲ್ದಂಡೆ ಯೋಜನೆ (UKP-3) ಸೇರಿದಂತೆ ಬಾಕಿ ಇರುವ ಎಲ್ಲಾ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ನಿಗದಿತ ಕಾಲಮಿತಿಯೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಬೇಕು. ರೈತರ ಹೊಲಕ್ಕೆ ನೀರು ತಲುಪಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಈ ಭಾಗದ ಆರ್ಥಿಕ ಚೇತರಿಕೆ ಸಾಧ್ಯ.
- ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕರಣ: ಕೇವಲ ಬೆಂಗಳೂರನ್ನು ನೆಚ್ಚಿಕೊಳ್ಳದೆ, ಹುಬ್ಬಳ್ಳಿ-ಧಾರವಾಡ, ಬೆಳಗಾವಿ ಮತ್ತು ರಾಯಚೂರು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಬೃಹತ್ ಕೈಗಾರಿಕಾ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಸ್ಥಳೀಯ ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿಯ ಮೂಲಕ ವಲಸೆಯನ್ನು ತಡೆಯಬೇಕು.
- ಶಿಕ್ಷಣ ಮತ್ತು ಕೌಶಲ್ಯಾಭಿವೃದ್ಧಿ: ಹಿಂದುಳಿದ ತಾಲೂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಪದವಿ ಶಿಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ತಾಂತ್ರಿಕ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗಾಧಾರಿತ ಕೌಶಲ್ಯ ತರಬೇತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಬೇಕು.
- ಆರೋಗ್ಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ: ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ‘ಏಮ್ಸ್’ ಮಾದರಿಯ ಸುಸಜ್ಜಿತ ಬೃಹತ್ ಆಸ್ಪತ್ರೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಬಡ ಜನರು ಚಿಕಿತ್ಸೆಗಾಗಿ ದೂರದ ನಗರಗಳಿಗೆ ಅಥವಾ ಪಕ್ಕದ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ಅಲೆಯುವುದು ತಪ್ಪುತ್ತದೆ.
- ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕ ಬದ್ಧತೆ: ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರಮುಖ ಕಚೇರಿಗಳ ವಿಭಾಗಗಳನ್ನು ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಬೇಕು. ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮತ್ತು ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು ಕೇವಲ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳಿಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ, ಯೋಜನೆಯ ಲಾಭ ತಳಮಟ್ಟದ ಹಳ್ಳಿಗಳಿಗೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಶ್ರಮಿಸಬೇಕು.
ತೀರ್ಮಾನ:
ಘೋಷಣೆಯಾದ ಅನುದಾನಗಳು ಕೇವಲ ಕಾಗದದ ಮೇಲೆ ಉಳಿಯಬಾರದು. ಅದು ಕಟ್ಟಕಡೆಯ ಹಳ್ಳಿಯ ಜನರ ಜೀವನಮಟ್ಟವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸಿದಾಗ ಮಾತ್ರ ನಂಜುಂಡಪ್ಪ ವರದಿಗೆ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ರಾಜಕೀಯ ಇಚ್ಛಾಶಕ್ತಿಯೊಂದಿಗೆ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರ ಜಾಗೃತಿಯೂ ಸೇರಿದರೆ ಮಾತ್ರ ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕವು ‘ಹಿಂದುಳಿದ’ ಪಟ್ಟದಿಂದ ಮುಕ್ತವಾಗಲು ಸಾಧ್ಯ.
